docs/manual/programs/apxs.xml.tr - httpd - Git at Google


            
            <?xml version='1.0' encoding='UTF-8' ?>

            
            <!DOCTYPE manualpage SYSTEM "../style/manualpage.dtd">

            
            <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../style/manual.tr.xsl"?>

            
            <!-- English Revision: 1174747:1933136 (outdated) -->

            
            <!-- =====================================================

            
             Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org>

            
               Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org>

            
            ========================================================== -->


            <!--

            
             Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more

            
             contributor license agreements.  See the NOTICE file distributed with

            
             this work for additional information regarding copyright ownership.

            
             The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0

            
             (the "License"); you may not use this file except in compliance with

            
             the License.  You may obtain a copy of the License at


                 http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0


             Unless required by applicable law or agreed to in writing, software

            
             distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS,

            
             WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied.

            
             See the License for the specific language governing permissions and

            
             limitations under the License.

            
            -->


            <manualpage metafile="apxs.xml.meta">

            
            <parentdocument href="./">Programlar</parentdocument>


            <title>apxs - Apache Eklenti Aracı</title>


            <summary>

            
                <p><code><strong>apxs</strong></code>, Apache Hiper Metin Aktarım

            
                 Protokolü (HTTP) sunucusu için ek modül derleme ve kurulum aracıdır. Bu

            
                 araç sayesinde, bir veya daha fazla kaynak veya nesne

            
                 <var>dosya</var>sından bir devingen paylaşımlı nesne (DSO - "Dynamic

            
                 Shared Object" kısaltması) derlemek ve bu nesneyi (modülü) Apache

            
                 sunucusuna çalışma anında <strong><module>mod_so</module></strong>

            
                 modülünün <strong><directive module="mod_so"

            
                 >LoadModule</directive></strong> yönergesi üzerinden yüklemek mümkün

            
                 olmaktadır.</p>


                <p>Bu eklenti mekanizmasını platformunuzda kullanmak için DSO desteğinin

            
                 olması ve <strong><program>httpd</program></strong> programının

            
                 <strong><module>mod_so</module></strong> modülünü içerecek şekilde

            
                 derlenmiş olması gerekir. Eğer bunlar mevcut değilse

            
                 <strong><code>apxs</code></strong> aracı durumu size bildirecektir. Bunu

            
                 aşağıdaki komutla kendiniz de sınayabilirsiniz:</p>


                <example>

            
                  $ httpd -l

            
                </example>


                <p><strong><module>mod_so</module></strong> modülü gösterilen listede yer

            
                 almalıdır. Bu gereksinimler sağlandığı takdirde

            
                 <strong><code>apxs</code></strong> aracı sayesinde DSO mekanizması

            
                 üzerinden kendi modüllerinizi kurmak suretiyle Apache sunucunuzun

            
                 işlevselliğini kolayca arttırabilirsiniz. Örnek bir uygulama:</p>


                <example>

            
                  $ apxs -i -a -c mod_foo.c<br />

            
                  gcc -fpic -DSHARED_MODULE -I/dosya/yolu/apache/include -c mod_foo.c<br />

            
                  ld -Bshareable -o mod_foo.so mod_foo.o<br />

            
                  cp mod_foo.so /dosya/yolu/apache/modules/mod_foo.so<br />

            
                  chmod 755 /dosya/yolu/apache/modules/mod_foo.so<br />

            
                  [`foo' modülü /dosya/yolu/apache/etc/httpd.conf'ta etkinleştiriliyor]<br />

            
                  $ apachectl restart<br />

            
                  /dosya/yolu/apache/sbin/apachectl restart: httpd not running, trying to start<br />

            
                  [Tue Mar 31 11:27:55 1998] [debug] mod_so.c(303): loaded module foo_module<br />

            
                  /dosya/yolu/apache/sbin/apachectl restart: httpd started<br />

            
                  $ _

            
                </example>


                <p><var>dosya</var> olarak bir C kaynak dosyası (.c), bir nesne dosyası

            
                 (.o) ve hatta bir kütüphane arşivi archive (.a) belirtebilirsiniz.

            
                 <strong><code>apxs</code></strong> aracı bu dosya uzantılarını

            
                 tanıdığından C dosyalarını derleme işleminden, arşiv ve nesne

            
                 dosyalarını ise doğrudan ilintileme işleminden geçirir. Fakat böyle

            
                 önceden derlenmiş nesne dosyalarını kullanırken, devingen paylaşımlı

            
                 nesne olarak kullanılmalarını sağlamak üzere konumdan bağımsız kod (PIC)

            
                 üretecek şekilde derlenmiş olduklarından emin olmalısınız. Örneğin

            
                 GCC'yi bunun için daima <strong><code>-fpic</code></strong> seçeneği ile

            
                 kullanmalısınız. Diğer C derleyiciler için,

            
                 <strong><code>apxs</code></strong>'in nesne dosyalarını derlerken

            
                 kullanacağı seçenekleri öğrenmek için o derleyicilerin kılavuz

            
                 sayfalarına bakınız.</p>


                <p>Apache'deki DSO desteği ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için

            
                 <strong><module>mod_so</module></strong> belgesini okumakla yetinmeyip

            
                 <code>src/modules/standard/mod_so.c</code> kaynak dosyasını da

            
                 okuyunuz.</p>

            
            </summary>

            
            <seealso><program>apachectl</program></seealso>

            
            <seealso><program>httpd</program></seealso>


            <section id="synopsis"><title>Kullanım</title>

            
                <p><code><strong>apxs</strong> -<strong>g</strong>

            
                [ -<strong>S</strong> <var>isim=değer</var> ]

            
                -<strong>n</strong> <var>modüladı</var></code></p>


                <p><code><strong>apxs</strong> -<strong>q</strong>

            
                [ -<strong>v</strong> ]

            
                [ -<strong>S</strong> <var>isim=değer</var> ]

            
                <var>sorgu</var> ...</code></p>


                <p><code><strong>apxs</strong> -<strong>c</strong>

            
                [ -<strong>S</strong> <var>isim=değer</var> ]

            
                [ -<strong>o</strong> <var>dso-dosyası</var> ]

            
                [ -<strong>I</strong> <var>include-dizini</var> ]

            
                [ -<strong>D</strong> <var>isim=değer</var> ]

            
                [ -<strong>L</strong> <var>lib-dizini</var> ]

            
                [ -<strong>l</strong> <var>kütüphane-adı</var> ]

            
                [ -<strong>Wc,</strong><var>derleyici-seçenekleri</var> ]

            
                [ -<strong>Wl,</strong><var>ilintileyici-seçenekleri</var> ]

            
                <var>dosya</var> ...</code></p>


                <p><code><strong>apxs</strong> -<strong>i</strong>

            
                [ -<strong>S</strong> <var>isim=değer</var> ]

            
                [ -<strong>n</strong> <var>modüladı</var> ]

            
                [ -<strong>a</strong> ]

            
                [ -<strong>A</strong> ]

            
                <var>dso-dosyası</var> ...</code></p>


                <p><code><strong>apxs</strong> -<strong>e</strong>

            
                [ -<strong>S</strong> <var>isim=değer</var> ]

            
                [ -<strong>n</strong> <var>modüladı</var> ]

            
                [ -<strong>a</strong> ]

            
                [ -<strong>A</strong> ]

            
                <var>dso-dosyası</var> ...</code></p>

            
            </section>


            <section id="options"><title>Seçenekler</title>

            
                <section id="options.common"><title>Ortak Seçenekler</title>

            
                  <dl>

            
                    <dt><code><strong>-n</strong> <var>modüladı</var></code></dt>

            
                    <dd><code><strong>-i</strong></code> (kurulum) ve

            
                     <code><strong>-g</strong></code> (şablon üretimi)

            
                     seçenekleri için modül ismi belirtmek amacıyla kullanılır. Bir modül

            
                     ismi belirtmek için bu seçeneği kullanın.

            
                     <code><strong>-g</strong></code> seçeneği için bu gereklidir.

            
                     <code><strong>-i</strong></code> seçeneği için ise araç, modül

            
                     ismini kaynağın ismine bakarak veya (son çare olarak) dosya isminden

            
                     tahmin etmeye çalışarak saptamaya çalışır.</dd>

            
                  </dl>

            
                </section>


                <section id="options.query"><title>Sorgu Seçenekleri</title>

            
                  <dl>

            
                    <dt><code><strong>-q</strong> <var>sorgu</var></code></dt>

            
                    <dd><code>httpd</code>'yi derlemekte kullanılacak değişkenler ve

            
                     ortam ayarları için bir sorgu gerçekleştirir.  When invoked without

            
                     <code><var>sorgu</var></code> belirtilmeksizin çağrıldığında, bilinen

            
                     değişkenleri değerleriyle birlikte basar. İsteğe bağlı

            
                     <code><strong>-v</strong></code> seçeneği liste çıktısını biçemler.


                     <p>Modülünüzü yükleyecek <code><strong>httpd</strong></code>'yi

            
                      derlemek için kullanılacak ayarları elle belirtmek için kullanılır.

            
                      Örneğin, Apache'nin C başlık dosyalarının yerini kendi Makefile

            
                      dosyalarınızın içinde şöyle belirtebilirsiniz:</p>

            
                    <example>

            
                      INC=-I`apxs -q INCLUDEDIR`

            
                    </example></dd>

            
                  </dl>

            
                </section>


                <section id="options.conf"><title>Yapılandırma Seçenekleri</title>

            
                  <dl>

            
                  <dt><code><strong>-S</strong> <var>isim=değer</var></code></dt>

            
                  <dd>Bu seçenek yukarıda açıklanan <code><strong>apxs</strong></code>

            
                    ayarlarını değiştirir.</dd>

            
                  </dl>

            
                </section>


                <section id="options.template"><title>Şablon Üretme Seçenekleri</title>

            
                  <dl>

            
                  <dt><code><strong>-g</strong></code></dt>

            
                  <dd><code><var>modüladı</var></code> (<strong><code>-n</code></strong>

            
                   seçeneğine bakınız) adında bir alt dizin oluşturur ve içine iki dosya

            
                   yerleştirir: Kendi modülünüzü oluşturabilmeniz için veya

            
                   <code><strong>apxs</strong></code> mekanizmaları ile hemen oynamaya

            
                   başlayabilmeniz için <code>mod_<var>modüladı</var>.c</code> adında bir

            
                   modül kaynak dosyası örneği ve bu modülü derleyip kurmayı

            
                   kolaylaştırmak için bir <code>Makefile</code> dosyası.</dd>

            
                  </dl>

            
                </section>


                <section id="options.dso"><title>DSO Derleme Seçenekleri</title>

            
                  <dl>

            
                  <dt><code><strong>-c</strong></code></dt>

            
                  <dd>Bu seçenek derleme yapılacağını belirtir. Önce belirtilen C kaynak

            
                   <var>dosyalar</var>ını (.c), nesne dosyalarını (.o) elde etmek için

            
                   derler. Sonra bunları kalan nesne dosyaları (.o ve .a) ile

            
                   ilintileyerek <var>dso-dosyası</var> adında bir devingen paylaşımlı

            
                   nesne oluşturur. Eğer <strong><code>-o</code></strong> seçeneği ile

            
                   modül ismi belirtilmemişse <var>dosyalar</var> arasındaki ilk dosyanın

            
                   ismine bakarak dosya ismi tahmin edilmeye çalışılır ve

            
                   <code>mod_<var>isim</var>.so</code> dosya adı bu isimden elde

            
                   edilir.</dd>


                  <dt><code><strong>-o</strong> <var>dso-dosyası</var></code></dt>

            
                  <dd>Oluşturulacak devingen paylaşımlı nesnenin ismini belirtmek için

            
                   kullanılır. Modül ismi bu seçenekle belirtilmez ve <var>dosya</var>

            
                   listesinden bir isim tahmini de yapılamazsa son çare olarak

            
                   <code>mod_unknown.so</code> ismi kullanılır.</dd>


                  <dt><code><strong>-D</strong> <var>isim=değer</var></code></dt>

            
                  <dd>Bu seçenek doğrudan derleme komutlarına aktarılır. Bu seçeneği

            
                   derleme işlemine kendi tanımlarınızı belirtmek için kullanın.</dd>


                  <dt><code><strong>-I</strong> <var>include-dizini</var></code></dt>

            
                  <dd>Bu seçenek doğrudan derleme komutlarına aktarılır. Bu seçeneği

            
                   derleme işleminde kullanılmak üzere kendi başlık dosyalarınızı içeren

            
                   dizinleri arama yollarına eklemek için kullanın.</dd>


                  <dt><code><strong>-L</strong> <var>lib-dizini</var></code></dt>

            
                  <dd>Bu seçenek doğrudan derleme komutlarına aktarılır. Bu seçeneği

            
                   derleme işleminde kullanılmak üzere kendi kütüphane dizinlerinizi

            
                   arama yollarına eklemek için kullanın.</dd>


                  <dt><code><strong>-l</strong> <var>kütüphane-adı</var></code></dt>

            
                  <dd>Bu seçenek doğrudan derleme komutlarına aktarılır. Bu seçeneği

            
                   derleme işleminde kullanılmak üzere kendi kütüphanelerinizi arama

            
                   yollarına eklemek için kullanın.</dd>


                  <dt><code><strong>-Wc</strong>,<var>derleyici-seçenekleri</var></code></dt>

            
                  <dd>Bu seçenek <code>libtool --mode=compile</code> komutuna doğrudan

            
                   seçenek aktarmak için kullanılır. Bu seçeneği yerel derleyiciniz için

            
                   gereken ek seçenekleri belirtmek için kullanın.</dd>


                  <dt><code><strong>-Wl</strong>,<var>ilintileyici-seçenekleri</var></code></dt>

            
                  <dd>Bu seçenek <code>libtool --mode=link</code> komutuna doğrudan

            
                   seçenek aktarmak için kullanılır. Bu seçeneği yerel ilintileyiciniz

            
                   için gereken ek seçenekleri belirtmek için kullanın.</dd>

            
                  </dl>

            
                </section>


                <section id="options.dsoinstall">

            
                <title>DSO Kurulum ve Yapılandırma Seçenekleri</title>

            
                  <dl>

            
                  <dt><code><strong>-i</strong></code></dt>

            
                  <dd>Kurulum işlemini belirtir ve devingen olarak paylaşımlı nesneleri

            
                   sunucunun <var>modules</var> dizinine kurar.</dd>


                  <dt><code><strong>-a</strong></code></dt>

            
                  <dd>İlgili <directive module="mod_so">LoadModule</directive> satırını

            
                   Apache'nin <code>httpd.conf</code> yapılandırma dosyasına özdevinimli

            
                   olarak ekleyerek veya böyle bir satır varsa bunu etkin kılarak modülü

            
                   etkinleştirir.</dd>


                  <dt><code><strong>-A</strong></code></dt>

            
                  <dd><strong><directive module="mod_so">LoadModule</directive></strong>

            
                   yönergesini daha sonra etkinleştirmek üzere satırın başına bir diyez

            
                   imi (<code>#</code>) yerleştirmesi dışında

            
                   <strong><code>-a</code></strong> seçeneği ile aynıdır.</dd>


                  <dt><code><strong>-e</strong></code></dt>

            
                  <dd>Modülü kurmaya çalışmaksızın Apache'nin <code>httpd.conf</code>

            
                   yapılandırma dosyasını <strong><code>-i</code></strong> işlemine

            
                   benzer şekilde <strong><code>-a</code></strong> ve

            
                   <strong><code>-A</code></strong> seçenekleri ile düzenleme işlemini

            
                   belirtir.</dd>

            
                  </dl>

            
                </section>

            
            </section>


            <section id="examples"><title>Örnekler</title>

            
                <p>Apache'nin sunucu işlevselliğini genişletmek amacıyla kullanacağınız

            
                 <code>mod_foo.c</code> adında bir Apache modülünüz olduğunu varsayalım.

            
                 Öncelikle, C kaynak dosyasını, Apache sunucusuna çalışma anında

            
                 yüklenmeye uygun bir paylaşımlı nesne olarak derlemeniz gerekir. Bunu

            
                 sağlamak için şu komutları vermelisiniz:</p>


                <example>

            
                  $ apxs -c mod_foo.c<br />

            
                  /dosya/yolu/libtool --mode=compile gcc ... -c mod_foo.c<br />

            
                  /dosya/yolu/libtool --mode=link gcc ... -o mod_foo.la mod_foo.slo<br />

            
                  $ _

            
                </example>


                <p>Bundan sonra, Apache yapılandırmanızın bu paylaşımlı nesneyi yüklemek

            
                 için bir <strong><directive

            
                 module="mod_so">LoadModule</directive></strong> yönergesi içermesini

            
                 sağlamalısınız. <strong><code>apxs</code></strong> bu adımı

            
                 basitleştirmek amacıyla, paylaşımlı nesneyi sunucunun <var>modules</var>

            
                 dizinine özdevinimli olarak kurmak ve <code>httpd.conf</code> dosyasını

            
                 buna uygun olarak güncellemek için bir yol sağlar. Bu sonuç şöyle elde

            
                 edilebilir:</p>


                <example>

            
                  $ apxs -i -a mod_foo.la<br />

            
                  /dosya/yolu/instdso.sh mod_foo.la /path/to/apache/modules<br />

            
                  /dosya/yolu/libtool --mode=install cp mod_foo.la /dosya/yolu/apache/modules

            
                  ...

            
                  chmod 755 /dosya/yolu/apache/modules/mod_foo.so<br />

            
                  [`foo' modülü /dosya/yolu/apache/conf/httpd.conf'da etkinleştiriliyor] <br />

            
                  $ _

            
                </example>


                <p>Yapılandıma dosyasına (eğer yoksa) şu satır eklenir:</p>


                <example>

            
                  LoadModule foo_module modules/mod_foo.so

            
                </example>


                <p>Bunu öntanımlı olarak iptal etmek isterseniz

            
                 <strong><code>-A</code></strong> seçeneğini kullanmanız gerekir:</p>


                <example>

            
                  $ apxs -i -A mod_foo.c

            
                </example>


                <p><strong><code>apxs</code></strong> mekanizmalarını hızlıca denemek

            
                 için örnek bir Apache modül şablonunu ve bir Makefile dosyasını şöyle

            
                 oluşturabilirsiniz:</p>


                <example>

            
                  $ apxs -g -n foo<br />

            
                  Creating [DIR]  foo<br />

            
                  Creating [FILE] foo/Makefile<br />

            
                  Creating [FILE] foo/modules.mk<br />

            
                  Creating [FILE] foo/mod_foo.c<br />

            
                  Creating [FILE] foo/.deps<br />

            
                  $ _

            
                </example>


                <p>Ardından bu örnek modülü bir paylaşımlı nesne olarak derleyip Apache

            
                 sunucusuna yükleyebilirsiniz:</p>


                <example>

            
                  $ cd foo<br />

            
                  $ make all reload<br />

            
                  apxs -c mod_foo.c<br />

            
                  /dosya/yolu/libtool --mode=compile gcc ... -c mod_foo.c<br />

            
                  /dosya/yolu/libtool --mode=link gcc ... -o mod_foo.la mod_foo.slo<br />

            
                  apxs -i -a -n "foo" mod_foo.la<br />

            
                  /dosya/yolu/instdso.sh mod_foo.la /dosya/yolu/apache/modules<br />

            
                  /dosya/yolu/libtool --mode=install cp mod_foo.la /dosya/yolu/apache/modules

            
                  ...

            
                   chmod 755 /dosya/yolu/apache/modules/mod_foo.so<br />

            
                  [`foo' modülü /dosya/yolu/apache/conf/httpd.conf'ta etkinleştiriliyor]<br />

            
                   apachectl restart<br />

            
                   /dosya/yolu/apache/sbin/apachectl restart: httpd not running, trying to start<br />

            
                  chmod 755 /dosya/yolu/apache/modules/mod_foo.so<br />

            
                  [`foo' modülü /dosya/yolu/apache/etc/httpd.conf'ta etkinleştiriliyor]<br />

            
                  apachectl restart<br />

            
                  /dosya/yolu/apache/sbin/apachectl restart: httpd not running, trying to start<br />

            
                  [Tue Mar 31 11:27:55 1998] [debug] mod_so.c(303): loaded module foo_module<br />

            
                  /dosya/yolu/apache/sbin/apachectl restart: httpd started<br />

            
                  $ _

            
                </example>


            </section>

            
            </manualpage>
	<?xml version='1.0' encoding='UTF-8' ?>
	<!DOCTYPE manualpage SYSTEM "../style/manualpage.dtd">
	<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../style/manual.tr.xsl"?>
	<!-- English Revision: 1174747:1933136 (outdated) -->
	<!-- =====================================================
	Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org>
	Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org>
	========================================================== -->

	<!--
	Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more
	contributor license agreements. See the NOTICE file distributed with
	this work for additional information regarding copyright ownership.
	The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0
	(the "License"); you may not use this file except in compliance with
	the License. You may obtain a copy of the License at

	http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0

	Unless required by applicable law or agreed to in writing, software
	distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS,
	WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied.
	See the License for the specific language governing permissions and
	limitations under the License.
	-->

	<manualpage metafile="apxs.xml.meta">
	<parentdocument href="./">Programlar</parentdocument>

	<title>apxs - Apache Eklenti Aracı</title>

	<summary>
	<p><code><strong>apxs</strong></code>, Apache Hiper Metin Aktarım
	Protokolü (HTTP) sunucusu için ek modül derleme ve kurulum aracıdır. Bu
	araç sayesinde, bir veya daha fazla kaynak veya nesne
	<var>dosya</var>sından bir devingen paylaşımlı nesne (DSO - "Dynamic
	Shared Object" kısaltması) derlemek ve bu nesneyi (modülü) Apache
	sunucusuna çalışma anında <strong><module>mod_so</module></strong>
	modülünün <strong><directive module="mod_so"
	>LoadModule</directive></strong> yönergesi üzerinden yüklemek mümkün
	olmaktadır.</p>

	<p>Bu eklenti mekanizmasını platformunuzda kullanmak için DSO desteğinin
	olması ve <strong><program>httpd</program></strong> programının
	<strong><module>mod_so</module></strong> modülünü içerecek şekilde
	derlenmiş olması gerekir. Eğer bunlar mevcut değilse
	<strong><code>apxs</code></strong> aracı durumu size bildirecektir. Bunu
	aşağıdaki komutla kendiniz de sınayabilirsiniz:</p>

	<example>
	$ httpd -l
	</example>

	<p><strong><module>mod_so</module></strong> modülü gösterilen listede yer
	almalıdır. Bu gereksinimler sağlandığı takdirde
	<strong><code>apxs</code></strong> aracı sayesinde DSO mekanizması
	üzerinden kendi modüllerinizi kurmak suretiyle Apache sunucunuzun
	işlevselliğini kolayca arttırabilirsiniz. Örnek bir uygulama:</p>

	<example>
	$ apxs -i -a -c mod_foo.c<br />
	gcc -fpic -DSHARED_MODULE -I/dosya/yolu/apache/include -c mod_foo.c<br />
	ld -Bshareable -o mod_foo.so mod_foo.o<br />
	cp mod_foo.so /dosya/yolu/apache/modules/mod_foo.so<br />
	chmod 755 /dosya/yolu/apache/modules/mod_foo.so<br />
	[`foo' modülü /dosya/yolu/apache/etc/httpd.conf'ta etkinleştiriliyor]<br />
	$ apachectl restart<br />
	/dosya/yolu/apache/sbin/apachectl restart: httpd not running, trying to start<br />
	[Tue Mar 31 11:27:55 1998] [debug] mod_so.c(303): loaded module foo_module<br />
	/dosya/yolu/apache/sbin/apachectl restart: httpd started<br />
	$ _
	</example>

	<p><var>dosya</var> olarak bir C kaynak dosyası (.c), bir nesne dosyası
	(.o) ve hatta bir kütüphane arşivi archive (.a) belirtebilirsiniz.
	<strong><code>apxs</code></strong> aracı bu dosya uzantılarını
	tanıdığından C dosyalarını derleme işleminden, arşiv ve nesne
	dosyalarını ise doğrudan ilintileme işleminden geçirir. Fakat böyle
	önceden derlenmiş nesne dosyalarını kullanırken, devingen paylaşımlı
	nesne olarak kullanılmalarını sağlamak üzere konumdan bağımsız kod (PIC)
	üretecek şekilde derlenmiş olduklarından emin olmalısınız. Örneğin
	GCC'yi bunun için daima <strong><code>-fpic</code></strong> seçeneği ile
	kullanmalısınız. Diğer C derleyiciler için,
	<strong><code>apxs</code></strong>'in nesne dosyalarını derlerken
	kullanacağı seçenekleri öğrenmek için o derleyicilerin kılavuz
	sayfalarına bakınız.</p>

	<p>Apache'deki DSO desteği ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için
	<strong><module>mod_so</module></strong> belgesini okumakla yetinmeyip
	<code>src/modules/standard/mod_so.c</code> kaynak dosyasını da
	okuyunuz.</p>
	</summary>
	<seealso><program>apachectl</program></seealso>
	<seealso><program>httpd</program></seealso>

	<section id="synopsis"><title>Kullanım</title>
	<p><code><strong>apxs</strong> -<strong>g</strong>
	[ -<strong>S</strong> <var>isim=değer</var> ]
	-<strong>n</strong> <var>modüladı</var></code></p>

	<p><code><strong>apxs</strong> -<strong>q</strong>
	[ -<strong>v</strong> ]
	[ -<strong>S</strong> <var>isim=değer</var> ]
	<var>sorgu</var> ...</code></p>

	<p><code><strong>apxs</strong> -<strong>c</strong>
	[ -<strong>S</strong> <var>isim=değer</var> ]
	[ -<strong>o</strong> <var>dso-dosyası</var> ]
	[ -<strong>I</strong> <var>include-dizini</var> ]
	[ -<strong>D</strong> <var>isim=değer</var> ]
	[ -<strong>L</strong> <var>lib-dizini</var> ]
	[ -<strong>l</strong> <var>kütüphane-adı</var> ]
	[ -<strong>Wc,</strong><var>derleyici-seçenekleri</var> ]
	[ -<strong>Wl,</strong><var>ilintileyici-seçenekleri</var> ]
	<var>dosya</var> ...</code></p>

	<p><code><strong>apxs</strong> -<strong>i</strong>
	[ -<strong>S</strong> <var>isim=değer</var> ]
	[ -<strong>n</strong> <var>modüladı</var> ]
	[ -<strong>a</strong> ]
	[ -<strong>A</strong> ]
	<var>dso-dosyası</var> ...</code></p>

	<p><code><strong>apxs</strong> -<strong>e</strong>
	[ -<strong>S</strong> <var>isim=değer</var> ]
	[ -<strong>n</strong> <var>modüladı</var> ]
	[ -<strong>a</strong> ]
	[ -<strong>A</strong> ]
	<var>dso-dosyası</var> ...</code></p>
	</section>

	<section id="options"><title>Seçenekler</title>
	<section id="options.common"><title>Ortak Seçenekler</title>
	<dl>
	<dt><code><strong>-n</strong> <var>modüladı</var></code></dt>
	<dd><code><strong>-i</strong></code> (kurulum) ve
	<code><strong>-g</strong></code> (şablon üretimi)
	seçenekleri için modül ismi belirtmek amacıyla kullanılır. Bir modül
	ismi belirtmek için bu seçeneği kullanın.
	<code><strong>-g</strong></code> seçeneği için bu gereklidir.
	<code><strong>-i</strong></code> seçeneği için ise araç, modül
	ismini kaynağın ismine bakarak veya (son çare olarak) dosya isminden
	tahmin etmeye çalışarak saptamaya çalışır.</dd>
	</dl>
	</section>

	<section id="options.query"><title>Sorgu Seçenekleri</title>
	<dl>
	<dt><code><strong>-q</strong> <var>sorgu</var></code></dt>
	<dd><code>httpd</code>'yi derlemekte kullanılacak değişkenler ve
	ortam ayarları için bir sorgu gerçekleştirir. When invoked without
	<code><var>sorgu</var></code> belirtilmeksizin çağrıldığında, bilinen
	değişkenleri değerleriyle birlikte basar. İsteğe bağlı
	<code><strong>-v</strong></code> seçeneği liste çıktısını biçemler.

	<p>Modülünüzü yükleyecek <code><strong>httpd</strong></code>'yi
	derlemek için kullanılacak ayarları elle belirtmek için kullanılır.
	Örneğin, Apache'nin C başlık dosyalarının yerini kendi Makefile
	dosyalarınızın içinde şöyle belirtebilirsiniz:</p>
	<example>
	INC=-I`apxs -q INCLUDEDIR`
	</example></dd>
	</dl>
	</section>

	<section id="options.conf"><title>Yapılandırma Seçenekleri</title>
	<dl>
	<dt><code><strong>-S</strong> <var>isim=değer</var></code></dt>
	<dd>Bu seçenek yukarıda açıklanan <code><strong>apxs</strong></code>
	ayarlarını değiştirir.</dd>
	</dl>
	</section>

	<section id="options.template"><title>Şablon Üretme Seçenekleri</title>
	<dl>
	<dt><code><strong>-g</strong></code></dt>
	<dd><code><var>modüladı</var></code> (<strong><code>-n</code></strong>
	seçeneğine bakınız) adında bir alt dizin oluşturur ve içine iki dosya
	yerleştirir: Kendi modülünüzü oluşturabilmeniz için veya
	<code><strong>apxs</strong></code> mekanizmaları ile hemen oynamaya
	başlayabilmeniz için <code>mod_<var>modüladı</var>.c</code> adında bir
	modül kaynak dosyası örneği ve bu modülü derleyip kurmayı
	kolaylaştırmak için bir <code>Makefile</code> dosyası.</dd>
	</dl>
	</section>

	<section id="options.dso"><title>DSO Derleme Seçenekleri</title>
	<dl>
	<dt><code><strong>-c</strong></code></dt>
	<dd>Bu seçenek derleme yapılacağını belirtir. Önce belirtilen C kaynak
	<var>dosyalar</var>ını (.c), nesne dosyalarını (.o) elde etmek için
	derler. Sonra bunları kalan nesne dosyaları (.o ve .a) ile
	ilintileyerek <var>dso-dosyası</var> adında bir devingen paylaşımlı
	nesne oluşturur. Eğer <strong><code>-o</code></strong> seçeneği ile
	modül ismi belirtilmemişse <var>dosyalar</var> arasındaki ilk dosyanın
	ismine bakarak dosya ismi tahmin edilmeye çalışılır ve
	<code>mod_<var>isim</var>.so</code> dosya adı bu isimden elde
	edilir.</dd>

	<dt><code><strong>-o</strong> <var>dso-dosyası</var></code></dt>
	<dd>Oluşturulacak devingen paylaşımlı nesnenin ismini belirtmek için
	kullanılır. Modül ismi bu seçenekle belirtilmez ve <var>dosya</var>
	listesinden bir isim tahmini de yapılamazsa son çare olarak
	<code>mod_unknown.so</code> ismi kullanılır.</dd>

	<dt><code><strong>-D</strong> <var>isim=değer</var></code></dt>
	<dd>Bu seçenek doğrudan derleme komutlarına aktarılır. Bu seçeneği
	derleme işlemine kendi tanımlarınızı belirtmek için kullanın.</dd>

	<dt><code><strong>-I</strong> <var>include-dizini</var></code></dt>
	<dd>Bu seçenek doğrudan derleme komutlarına aktarılır. Bu seçeneği
	derleme işleminde kullanılmak üzere kendi başlık dosyalarınızı içeren
	dizinleri arama yollarına eklemek için kullanın.</dd>

	<dt><code><strong>-L</strong> <var>lib-dizini</var></code></dt>
	<dd>Bu seçenek doğrudan derleme komutlarına aktarılır. Bu seçeneği
	derleme işleminde kullanılmak üzere kendi kütüphane dizinlerinizi
	arama yollarına eklemek için kullanın.</dd>

	<dt><code><strong>-l</strong> <var>kütüphane-adı</var></code></dt>
	<dd>Bu seçenek doğrudan derleme komutlarına aktarılır. Bu seçeneği
	derleme işleminde kullanılmak üzere kendi kütüphanelerinizi arama
	yollarına eklemek için kullanın.</dd>

	<dt><code><strong>-Wc</strong>,<var>derleyici-seçenekleri</var></code></dt>
	<dd>Bu seçenek <code>libtool --mode=compile</code> komutuna doğrudan
	seçenek aktarmak için kullanılır. Bu seçeneği yerel derleyiciniz için
	gereken ek seçenekleri belirtmek için kullanın.</dd>

	<dt><code><strong>-Wl</strong>,<var>ilintileyici-seçenekleri</var></code></dt>
	<dd>Bu seçenek <code>libtool --mode=link</code> komutuna doğrudan
	seçenek aktarmak için kullanılır. Bu seçeneği yerel ilintileyiciniz
	için gereken ek seçenekleri belirtmek için kullanın.</dd>
	</dl>
	</section>

	<section id="options.dsoinstall">
	<title>DSO Kurulum ve Yapılandırma Seçenekleri</title>
	<dl>
	<dt><code><strong>-i</strong></code></dt>
	<dd>Kurulum işlemini belirtir ve devingen olarak paylaşımlı nesneleri
	sunucunun <var>modules</var> dizinine kurar.</dd>

	<dt><code><strong>-a</strong></code></dt>
	<dd>İlgili <directive module="mod_so">LoadModule</directive> satırını
	Apache'nin <code>httpd.conf</code> yapılandırma dosyasına özdevinimli
	olarak ekleyerek veya böyle bir satır varsa bunu etkin kılarak modülü
	etkinleştirir.</dd>

	<dt><code><strong>-A</strong></code></dt>
	<dd><strong><directive module="mod_so">LoadModule</directive></strong>
	yönergesini daha sonra etkinleştirmek üzere satırın başına bir diyez
	imi (<code>#</code>) yerleştirmesi dışında
	<strong><code>-a</code></strong> seçeneği ile aynıdır.</dd>

	<dt><code><strong>-e</strong></code></dt>
	<dd>Modülü kurmaya çalışmaksızın Apache'nin <code>httpd.conf</code>
	yapılandırma dosyasını <strong><code>-i</code></strong> işlemine
	benzer şekilde <strong><code>-a</code></strong> ve
	<strong><code>-A</code></strong> seçenekleri ile düzenleme işlemini
	belirtir.</dd>
	</dl>
	</section>
	</section>

	<section id="examples"><title>Örnekler</title>
	<p>Apache'nin sunucu işlevselliğini genişletmek amacıyla kullanacağınız
	<code>mod_foo.c</code> adında bir Apache modülünüz olduğunu varsayalım.
	Öncelikle, C kaynak dosyasını, Apache sunucusuna çalışma anında
	yüklenmeye uygun bir paylaşımlı nesne olarak derlemeniz gerekir. Bunu
	sağlamak için şu komutları vermelisiniz:</p>

	<example>
	$ apxs -c mod_foo.c<br />
	/dosya/yolu/libtool --mode=compile gcc ... -c mod_foo.c<br />
	/dosya/yolu/libtool --mode=link gcc ... -o mod_foo.la mod_foo.slo<br />
	$ _
	</example>

	<p>Bundan sonra, Apache yapılandırmanızın bu paylaşımlı nesneyi yüklemek
	için bir <strong><directive
	module="mod_so">LoadModule</directive></strong> yönergesi içermesini
	sağlamalısınız. <strong><code>apxs</code></strong> bu adımı
	basitleştirmek amacıyla, paylaşımlı nesneyi sunucunun <var>modules</var>
	dizinine özdevinimli olarak kurmak ve <code>httpd.conf</code> dosyasını
	buna uygun olarak güncellemek için bir yol sağlar. Bu sonuç şöyle elde
	edilebilir:</p>

	<example>
	$ apxs -i -a mod_foo.la<br />
	/dosya/yolu/instdso.sh mod_foo.la /path/to/apache/modules<br />
	/dosya/yolu/libtool --mode=install cp mod_foo.la /dosya/yolu/apache/modules
	...
	chmod 755 /dosya/yolu/apache/modules/mod_foo.so<br />
	[`foo' modülü /dosya/yolu/apache/conf/httpd.conf'da etkinleştiriliyor] <br />
	$ _
	</example>

	<p>Yapılandıma dosyasına (eğer yoksa) şu satır eklenir:</p>

	<example>
	LoadModule foo_module modules/mod_foo.so
	</example>

	<p>Bunu öntanımlı olarak iptal etmek isterseniz
	<strong><code>-A</code></strong> seçeneğini kullanmanız gerekir:</p>

	<example>
	$ apxs -i -A mod_foo.c
	</example>

	<p><strong><code>apxs</code></strong> mekanizmalarını hızlıca denemek
	için örnek bir Apache modül şablonunu ve bir Makefile dosyasını şöyle
	oluşturabilirsiniz:</p>

	<example>
	$ apxs -g -n foo<br />
	Creating [DIR] foo<br />
	Creating [FILE] foo/Makefile<br />
	Creating [FILE] foo/modules.mk<br />
	Creating [FILE] foo/mod_foo.c<br />
	Creating [FILE] foo/.deps<br />
	$ _
	</example>

	<p>Ardından bu örnek modülü bir paylaşımlı nesne olarak derleyip Apache
	sunucusuna yükleyebilirsiniz:</p>

	<example>
	$ cd foo<br />
	$ make all reload<br />
	apxs -c mod_foo.c<br />
	/dosya/yolu/libtool --mode=compile gcc ... -c mod_foo.c<br />
	/dosya/yolu/libtool --mode=link gcc ... -o mod_foo.la mod_foo.slo<br />
	apxs -i -a -n "foo" mod_foo.la<br />
	/dosya/yolu/instdso.sh mod_foo.la /dosya/yolu/apache/modules<br />
	/dosya/yolu/libtool --mode=install cp mod_foo.la /dosya/yolu/apache/modules
	...
	chmod 755 /dosya/yolu/apache/modules/mod_foo.so<br />
	[`foo' modülü /dosya/yolu/apache/conf/httpd.conf'ta etkinleştiriliyor]<br />
	apachectl restart<br />
	/dosya/yolu/apache/sbin/apachectl restart: httpd not running, trying to start<br />
	chmod 755 /dosya/yolu/apache/modules/mod_foo.so<br />
	[`foo' modülü /dosya/yolu/apache/etc/httpd.conf'ta etkinleştiriliyor]<br />
	apachectl restart<br />
	/dosya/yolu/apache/sbin/apachectl restart: httpd not running, trying to start<br />
	[Tue Mar 31 11:27:55 1998] [debug] mod_so.c(303): loaded module foo_module<br />
	/dosya/yolu/apache/sbin/apachectl restart: httpd started<br />
	$ _
	</example>

	</section>
	</manualpage>