| <?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?> | |
| <!DOCTYPE manualpage SYSTEM "./style/manualpage.dtd"> | |
| <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="./style/manual.tr.xsl"?> | |
| <!-- English Revision: 1905717:1933723 (outdated) --> | |
| <!-- ===================================================== | |
| Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.gen.tr> | |
| Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.gen.tr> | |
| ========================================================== --> | |
| <!-- | |
| Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more | |
| contributor license agreements. See the NOTICE file distributed with | |
| this work for additional information regarding copyright ownership. | |
| The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0 | |
| (the "License"); you may not use this file except in compliance with | |
| the License. You may obtain a copy of the License at | |
| http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0 | |
| Unless required by applicable law or agreed to in writing, software | |
| distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS, | |
| WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied. | |
| See the License for the specific language governing permissions and | |
| limitations under the License. | |
| --> | |
| <manualpage metafile="sections.xml.meta"> | |
| <title>Yapılandırma Bölümleri</title> | |
| <summary> | |
| <p><a href="configuring.html">Yapılandırma dosyaları</a>ndaki | |
| yönergeler sunucunun tamamına uygulanacağı gibi sadece belli dizinler, | |
| dosyalar, konaklar veya URL'lere uygulanmakla sınırlanabilir. Bu | |
| belgede, yapılandırma bölümü taşıyıcılarınının veya | |
| <code>.htaccess</code> dosyalarının, yapılandırma dosyalarındaki diğer | |
| yönergelerin etki alanlarını değiştirtirmek için nasıl kullanılacağı | |
| açıklanmıştır.</p> | |
| </summary> | |
| <section id="types"><title>Yapılandırma Bölümü Taşıyıcılarının Türleri</title> | |
| <related> | |
| <modulelist> | |
| <module>core</module> | |
| <module>mod_version</module> | |
| <module>mod_proxy</module> | |
| </modulelist> | |
| <directivelist> | |
| <directive type="section" module="core">Directory</directive> | |
| <directive type="section" module="core">DirectoryMatch</directive> | |
| <directive type="section" module="core">Files</directive> | |
| <directive type="section" module="core">FilesMatch</directive> | |
| <directive type="section" module="core">If</directive> | |
| <directive type="section" module="core">IfDefine</directive> | |
| <directive type="section" module="core">IfModule</directive> | |
| <directive type="section" module="mod_version">IfVersion</directive> | |
| <directive type="section" module="core">Location</directive> | |
| <directive type="section" module="core">LocationMatch</directive> | |
| <directive type="section" idtype="section" module="mod_md">MDomainSet</directive> | |
| <directive type="section" module="mod_proxy">Proxy</directive> | |
| <directive type="section" module="mod_proxy">ProxyMatch</directive> | |
| <directive type="section" module="core">VirtualHost</directive> | |
| </directivelist> | |
| </related> | |
| <p>İki temel taşıyıcı türü vardır. Taşıyıcıların çoğu her istek için | |
| değerlendirmeye alınır. Taşıyıcılardaki yönergeler ise sadece bu | |
| taşıyıcılarla eşleşen istekler için uygulanır. Diğer yandan, | |
| <directive type="section" module="core">IfDefine</directive>, | |
| <directive type="section" module="core">IfModule</directive> ve | |
| <directive type="section" module="mod_version">IfVersion</directive> | |
| taşıyıcıları sadece sunucu başlatılırken veya yeniden başlatılırken | |
| değerlendirmeye alınır. Başlatma sırasında gerektirdikleri koşullar | |
| sağlanıyorsa içerdikleri yönergeler tüm isteklere uygulanır. Aksi | |
| takdirde, içerdikleri yönergeler yok sayılır.</p> | |
| <p><directive type="section" module="core">IfDefine</directive> yönergesi | |
| sadece <program>httpd</program> komut satırında uygun parametreler | |
| tanımlanmışsa uygulanabilecek yönergeleri içerir. Örneğin, aşağıdaki | |
| yapılandırma ile tüm isteklerin diğer siteye yönlendirilebilmesi sadece | |
| sunucu <code>httpd -DClosedForNow</code> komut satırı ile başlatıldığı | |
| takdirde mümkün olur:</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <IfDefine ClosedForNow> | |
| Redirect "/" "http://otherserver.example.com/" | |
| </IfDefine> | |
| </highlight> | |
| <p><directive type="section" module="core">IfModule</directive> yönergesi | |
| sadece belli bir modülün sunucuda kullanılabilir durumda olması halinde | |
| uygulanabilecek yönergeleri içerir. Modülün ya sunucuyla birlikte durağan | |
| olarak derlenmiş olması ya da devingen olarak derlenmiş ve yapılandırma | |
| dosyasında yönergeden önce o modüle ilişkin bir <directive | |
| module="mod_so">LoadModule</directive> satırının bulunması gerekir. Bu | |
| yönergeyi sadece belli bir modülün varlığının veya yokluğunun | |
| yapılandırma dosyanızın çalışmasını etkilememesini istediğiniz durumlarda | |
| kullanmalısınız. Eksik modüllerle ilgili hata iletilerini | |
| engellediğinden, taşıyıcı içine, her zaman çalışması istenen yönergeler | |
| konulmamalıdır.</p> | |
| <p>Aşağıdaki örnekte, <directive module="mod_mime_magic" | |
| >MimeMagicFile</directive> yönergesi sadece | |
| <module>mod_mime_magic</module> modülü mevcutsa uygulanacaktır.</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <IfModule mod_mime_magic.c> | |
| MimeMagicFile "conf/magic" | |
| </IfModule> | |
| </highlight> | |
| <p><directive type="section" module="mod_version">IfVersion</directive> | |
| yönergesi sunucunun belli bir sürümünün çalıştırılması halinde | |
| uygulanabilecek yönergeleri içerebilmesi dışında <directive | |
| type="section" module="core">IfDefine</directive> ve <directive | |
| type="section" module="core">IfModule</directive> yönergeleri gibidir. | |
| <module>mod_version</module> modülü farklı httpd sürümleri ve farklı | |
| yapılandırmalarla büyük ağlarda çalışmayı mümkün kılmak veya sürüm | |
| denemeleri yapabilmek amacıyla tasarlanmıştır.</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <IfVersion >= 2.4> | |
| # burası sadece 2.4.0 veya daha üstü sürümlerde | |
| # iş görür. | |
| </IfVersion> | |
| </highlight> | |
| <p><directive type="section" module="core">IfDefine</directive>, | |
| <directive type="section" module="core">IfModule</directive> ve | |
| <directive type="section" module="mod_version">IfVersion</directive> | |
| yönergelerinin önüne "!" konularak olumsuz koşullar için uygulanabilir. | |
| Ayrıca, bu bölümler daha karmaşık sınırlamalar elde etmek amacıyla bir | |
| diğerinin içinde kullanılabilirler.</p> | |
| </section> | |
| <section id="file-and-web"> | |
| <title>Dosya Sistemi, Site Alanı ve Mantıksal İfadeler</title> | |
| <p>En sık kullanılan yapılandırma bölümü taşıyıcıları dosya sistemindeki | |
| veya site alanındaki belli yerlerin yapılandırmalarını değiştirmekte | |
| kullanılanlardır. Öncelikle, bu ikisi arasındaki farkları bilmek | |
| önemlidir. Dosya sistemi disklerinizin işletim sistemi tarafından size | |
| gösterilen halidir. Örneğin, öntanımlı kurulumda Apache httpd, Unix | |
| sistemlerinde <code>/usr/local/apache2</code> altındayken Windows | |
| sistemlerinde <code>"c:/Program Files/Apache Group/Apache2"</code> | |
| altındadır. (Bilgi: Windows için bile, Apache httpd yapılandırma | |
| dosyalarında dosya yolu belirtilirken tersbölü değil normal bölü | |
| karakterleri kullanılır.) Site alanı ise sunucu tarafından istemciye | |
| sunulan dizin ağacıdır. Yani, site alanı içindeki <code>/dir/</code> | |
| dizini, Apache httpd'nin Unix üzerinde dosya sistemine öntanımlı olarak | |
| kurulduğu yer göz önüne alınarak, dosya sistemindeki | |
| <code>/usr/local/apache2/htdocs/dir/</code> dizinine karşılıktır. Site | |
| sayfaları veritabanlarından veya başka yerlerden devingen olarak | |
| üretilebildiğinden site alanlarının doğrudan dosya sistemine eşlenmesi | |
| gerekli değildir.</p> | |
| <section id="filesystem"><title>Dosya Sistemi Taşıyıcıları</title> | |
| <p><directive type="section" module="core">Directory</directive> | |
| ve <directive type="section" module="core">Files</directive> | |
| taşıyıcıları, <glossary ref="regex">düzenli ifade</glossary> karşılıkları | |
| ile beraber, yönergeleri dosya sisteminin parçalarına uygularlar. Bir | |
| <directive type="section" module="core">Directory</directive> bölümü | |
| içindeki yönergeler belli bir dosya sistemi dizinine ve onun alt | |
| dizinlerine uygulanır. Aynı etki <a href="howto/htaccess.html">.htaccess | |
| dosyaları</a> kullanılarak da sağlanabilir. Örneğin aşağıdaki | |
| yapılandırmada, <code>/var/web/dir1</code> dizini ve alt dizinlerinde | |
| dizin içeriğinin listelenmesi etkin kılınmaktadır.</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <Directory "/var/web/dir1"> | |
| Options +Indexes | |
| </Directory> | |
| </highlight> | |
| <p>Bir <directive type="section" module="core">Files</directive> bölümü | |
| içindeki yönergeler, hangi dizinde bulunduğuna bakılmaksızın ismi | |
| belirtilen dosyalara uygulanır. Örneğin, aşağıdaki yapılandırma | |
| yönergeleri yapılandırma dosyasının ana bölümüne yerleştirildiği takdirde | |
| <code>gizli.html</code> isimli dosyalara nerede bulunursa bulunsun | |
| erişime izin vermeyecektir.</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <Files "gizli.html"> | |
| Require all denied | |
| </Files> | |
| </highlight> | |
| <p>Dosya sisteminin belli bir yerindeki belli dosyalarla ilgili yaptırımlar | |
| için <directive type="section" module="core">Files</directive> ve | |
| <directive type="section" module="core">Directory</directive> bölümleri | |
| birlikte kullanılabilir. Örneğin, aşağıdaki yapılandırma | |
| <code>/var/web/dir1/gizli.html</code>, | |
| <code>/var/web/dir1/subdir2/gizli.html</code>, | |
| <code>/var/web/dir1/subdir3/gizli.html</code> ve | |
| <code>/var/web/dir1/</code> altında bulunabilecek diğer tüm | |
| <code>gizli.html</code> dosyalarına erişimi yasaklar.</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <Directory "/var/web/dir1"><br /> | |
| <Files "gizli.html"><br /> | |
| Require all denied | |
| </Files><br /> | |
| </Directory> | |
| </highlight> | |
| </section> | |
| <section id="webspace"><title>Site Alanı Taşıyıcıları</title> | |
| <p><directive type="section" module="core">Location</directive> yönergesi | |
| ve yönergenin <glossary ref="regex">düzenli ifade</glossary> karşılığı | |
| site alanındaki içerik için yapılandırmayı değiştirir. Örneğin aşağıdaki | |
| yapılandırma, <code>/gizli</code> ile başlayan URL yollarına erişimi | |
| engeller. Özellikle, <code>http://siteniz.mesela.dom/gizli</code>, | |
| <code>http://siteniz.mesela.dom/gizli123</code> ve | |
| <code>http://siteniz.mesela.dom/gizli/dir/dosya.html</code> | |
| istekleri yanında <code>/gizli</code> ile başlayan diğer isteklere de | |
| uygulanır.</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <LocationMatch "^/gizli"> | |
| Require all denied | |
| </LocationMatch> | |
| </highlight> | |
| <p>Dosya sistemi ile etkileşime girmeyen herşey için | |
| <directive type="section" module="core">Location</directive> | |
| yönergesi gerekir. Aşağıdaki örnekte, belli bir URL'nin | |
| <module>mod_status</module> modülü tarafından sağlanan bir dahili | |
| Apache eylemcisine nasıl eşlenebileceği gösterilmiştir. Bu örnek | |
| için dosya sisteminde <code>server-status</code> adında bir dosya | |
| veya dizin bulunması gerekli değildir.</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <Location "/server-status"> | |
| SetHandler server-status | |
| </Location> | |
| </highlight> | |
| </section> | |
| <section id="overlapping-webspace"><title>Site Alanında Çakışma</title> | |
| <p>Belli bölümler ve yönergeler değerlendirilirken çakışan iki URL bir URL | |
| olarak dikkate alınır. <directive type="section" module="core" | |
| >Location</directive> yönergesi için bu şöyle olurdu:</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <Location "/foo"> | |
| </Location> | |
| <Location "/foo/bar"> | |
| </Location> | |
| </highlight> | |
| <p>Diğer yandan <directive type="section" module="mod_alias">Takma | |
| adlar</directive> tam tersi eşlenir:</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| Alias "/foo/bar" "/srv/www/uncommon/bar" | |
| Alias "/foo" "/srv/www/common/foo" | |
| </highlight> | |
| <p>Aynısı <directive module="mod_proxy">ProxyPass</directive> | |
| yönergeleri için de geçerlidir:</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| ProxyPass "/special-area" "http://special.example.com" smax=5 max=10 | |
| ProxyPass "/" "balancer://mycluster/" stickysession=JSESSIONID|jsessionid nofailover=On | |
| </highlight> | |
| </section> | |
| <section id="wildcards"> | |
| <title>Dosya Adı Şablonları ve Düzenli İfadeler</title> | |
| <p><directive type="section" module="core">Directory</directive>, | |
| <directive type="section" module="core">Files</directive> ve | |
| <directive type="section" module="core">Location</directive> | |
| yönergelerinde, Standart C kütüphanesindeki <code>fnmatch</code> | |
| işlevindeki gibi kabuk tarzı dosya ismi kalıpları kullanılabilir. "*" | |
| karakteri herhangi bir karakter dizisi ile eşleşirken "?" karakteri tek | |
| tek karakterlerle ve "[<em>seq</em>]" kalıbı ise <em>seq</em> içindeki | |
| her karakterle eşleşir. "/" karakteri her hangi bir kalıp karakteri ile | |
| eşleşmez; açıkça belirtilmesi gerekir.</p> | |
| <p>Daha esnek bir eşleşmenin gerekli olduğu durumlar için her taşıyıcının | |
| bir düzenli ifade karşılığı vardır. <directive type="section" | |
| module="core">DirectoryMatch</directive>, <directive type="section" | |
| module="core">FilesMatch</directive> ve <directive type="section" | |
| module="core">LocationMatch</directive> yönergelerinde gerekli | |
| eşleşmeleri seçmek için perl uyumlu <glossary ref="regex">düzenli | |
| ifadelerin</glossary> kullanımına izin verilir. Ayrıca, yönergelerin | |
| uygulanışının düzenli ifade bölümleri kullanılarak nasıl | |
| değiştirileceğini öğrenmek için, aşağıda, yapılandırmanın | |
| katıştırılmasıyla ilgili bölüme de bakınız.</p> | |
| <p>Tüm kullanıcı dizinlerine ilişkin yapılandırmayı değiştirmek için dosya | |
| ismi kalıpları şöyle kullanılabilirdi:</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <Directory "/home/*/public_html"> | |
| Options Indexes | |
| </Directory> | |
| </highlight> | |
| <p>Düzenli ifade bölümleri kullanarak çeşitli türlerdeki resim dosyalarına | |
| erişimi bir defada yasaklayabiliriz:</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <FilesMatch "\.(?i:gif|jpe?g|png)$"> | |
| Require all denied | |
| </FilesMatch> | |
| </highlight> | |
| <p><strong>İsimli gruplar ve geriye başvurular</strong> içeren düzenli | |
| ifadeler ortama eklenirken ilgili isimler büyük harfli yapılır. Böylece, | |
| URL'lere ve dosya yolları elemanlarına <a href="expr.html">ifadelerin | |
| içinden</a> ve <module>mod_rewrite</module> gibi modüllerden başvurmak | |
| mümkün olur.</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <DirectoryMatch "^/var/www/combined/(?<SITENAME>[^/]+)"> | |
| Require ldap-group "cn=%{env:MATCH_SITENAME},ou=combined,o=Example" | |
| </DirectoryMatch> | |
| </highlight> | |
| </section> | |
| <section id="expressions"><title>Mantıksal İfadeler</title> | |
| <p><directive type="section" module="core">If</directive> yönergesi bir | |
| mantıksal ifade olarak belirtilebilen bir kurala bağlı olarak | |
| yapılandırmayı değiştirebilir. Örneğin, aşağıdaki yapılandırmada, | |
| <code>HTTP Referer</code> başlığı "http://www.example.com/" ile | |
| başlamıyorsa erişimi yasaklar.</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <If "!(%{HTTP_REFERER} -strmatch 'http://www.example.com/*')"> | |
| Require all denied | |
| </If> | |
| </highlight> | |
| </section> | |
| <section id="whichwhen"><title>Ne, Ne Zaman Kullanılır?</title> | |
| <p>Dosya sistemi taşıyıcıları ile site alanı taşıyıcıları arasında seçim | |
| yapmak aslında oldukça kolaydır. Dosya sisteminde bulunan nesnelere | |
| uygulanacak yönergeler için daima <directive type="section" module="core" | |
| >Directory</directive> veya <directive type="section" module="core" | |
| >Files</directive> kullanılır. Dosya sisteminde bulunmayan nesnelere | |
| (bir sayfanın bir veritabanı tarafından üretilmesi gibi) uygulanacak | |
| yönergeler için ise <directive type="section" module="core" | |
| >Location</directive> kullanılır.</p> | |
| <p>Dosya sistemindeki nesnelere erişimi kısıtlarken asla | |
| <directive type="section" module="core">Location</directive> | |
| kullanmamak önemlidir. Bunun sebebi farklı site alanı konumlarının | |
| (URL'ler) aynı dosya sistemi konumuna eşlenebilmesi dolayısıyla | |
| kısıtlamalarınızın etrafından dolaşılabilmesine izin vermesidir. | |
| Örneğin, aşağıdaki yapılandırmayı ele alalım:</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <Location "/dir/"> | |
| Require all denied | |
| </Location> | |
| </highlight> | |
| <p><code>http://siteniz.mesela.dom/dir/</code> için bir istek yapılmışsa | |
| bu doğru çalışacaktır. Fakat dosya sistemi harf büyüklüğüne duyarsızsa | |
| ne olacak? Kısıtlamanız, istek | |
| <code>http://siteniz.mesela.dom/DIR/</code> | |
| şeklinde yapılarak kolayca geçersiz kılınabilir. Halbuki <directive | |
| type="section" module="core">Directory</directive> yönergesi isteğin | |
| nasıl yapıldığına bakılmaksızın bu konumdan sunulan her türlü içeriğe | |
| uygulanacaktı. (Dosya sistemi bağlarıyla bu da aşılabilir. Sembolik | |
| bağlar kullanılarak aynı dizin dosya sisteminin bir çok yerine | |
| yerleştirilebilir. <directive type="section" module="core" | |
| >Directory</directive> yönergesi dosya yolunu sıfırlamaksızın sembolik | |
| bağları izleyecektir. Bu bakımdan, en yüksek seviyede güvenlik için uygun | |
| <directive module="core">Options</directive> yönergesi ile sembolik | |
| bağların izlenmesi devredışı bırakılabilir.)</p> | |
| <p>Belki de siz sırf harf büyüklüğüne duyarlı bir dosya sistemi | |
| kullanıyorsunuz diye böyle uygulamalara ihtiyacınız olmadığını düşünüyor | |
| olabilirsiniz, fakat aynı site alanını çok sayıda dosya sistemi konumuna | |
| eşleyecek daha bir sürü yol bulunduğunu unutmayınız. Bu bakımdan dosya | |
| sisteminde yapacağınız kısıtlamalarda daima dosya sistemi taşıyıcılarını | |
| kullanmalısınız. Bununla birlikte bu kuralın da bir istisnası vardır. | |
| Yapılandırma kısıtlamalarının bir <code><Location "/"></code> bölümü | |
| içine koyulması, bu bölüme konan yönergelerin etki alanının belli bir URL | |
| ile sınırlı olmaması nedeniyle mükemmelen güvenlidir.</p> | |
| </section> | |
| <section id="nesting"><title>Bölüm iç içeliği</title> | |
| <p>Bazı bölüm türleri başka bölüm türlerinin içinde olabilir. Bir yandan, | |
| <directive type="section" module="core">Files</directive> bölümü | |
| <directive type="section" module="core">Directory</directive> bölümünün | |
| içinde bulunabilirken diğer yandan bir <directive type="section" | |
| module="core">If</directive> bölümü <directive type="section" | |
| module="core">Directory</directive>, <directive type="section" | |
| module="core">Location</directive> ve <directive | |
| type="section" module="core">Files</directive> bölümlerinde bulunabilir fakat | |
| başka bir <directive type="section" module="core">If</directive> bölümünün | |
| içinde bulunamaz. Bu bölümlerin düzenli ifadeli türevleri de benzer tarzda | |
| davranır.</p> | |
| <p>İç içe bölümler, aynı türdeki iç içe olmayan bölümlerin sonrasına | |
| yerleştirilir.</p> | |
| </section> | |
| </section> | |
| <section id="virtualhost"><title>Sanal Konaklar</title> | |
| <p><directive type="section" module="core">VirtualHost</directive> | |
| taşıyıcısının içinde belli bir konağa uygulanan yönergeler bulunur. | |
| Aynı makinede çok sayıda konağı farklı yapılandırmalarla sunuyorsanız | |
| bu taşıyıcı çok işinize yarar. Daha fazla bilgi için | |
| <a href="vhosts/">Sanal Konak Belgeleri</a> bölümüne bakınız.</p> | |
| </section> | |
| <section id="proxy"><title>Vekil</title> | |
| <p><directive type="section" module="mod_proxy">Proxy</directive> | |
| ve <directive type="section" module="mod_proxy">ProxyMatch</directive> | |
| taşıyıcıları, sadece belli bir URL ile eşleşen <module>mod_proxy</module> | |
| vekil sunucusu üzerinden erişilen sitelere uygulanan yapılandırma | |
| yönergelerini bulundururlar. Örneğin aşağıdaki yapılandırma | |
| <code>example.com</code> sitesine erişim için vekil sunucunun | |
| sadece ağdaki bazı kullanıcılar tarafından kullanılabilmesini sağlayacaktır.</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <Proxy "http://www.example.com/*"> | |
| Require host bizimki.example.com | |
| </Proxy> | |
| </highlight> | |
| </section> | |
| <section id="whatwhere"><title>Hangi Yönergelere İzin Veriliyor?</title> | |
| <p>Hangi yönergelere hangi yapılandırma bölümlerinde izin verildiğini | |
| öğrenmek için yönerge <a href="mod/directive-dict.html#Context" | |
| >bağlamına</a> bakınız. <directive type="section" | |
| module="core">Directory</directive> bölümlerinde | |
| izin verilen herşeye sözdizimsel olarak ayrıca | |
| <directive type="section" module="core">DirectoryMatch</directive>, | |
| <directive type="section" module="core">Files</directive>, | |
| <directive type="section" module="core">FilesMatch</directive>, | |
| <directive type="section" module="core">Location</directive>, | |
| <directive type="section" module="core">LocationMatch</directive>, | |
| <directive type="section" module="mod_proxy">Proxy</directive> | |
| ve <directive type="section" module="mod_proxy">ProxyMatch</directive> | |
| bölümlerinde de izin verilir. Yine de bazı istisnai durumlar | |
| mevcuttur:</p> | |
| <ul> | |
| <li><directive module="core">AllowOverride</directive> yönergesi sadece | |
| <directive type="section" module="core">Directory</directive> | |
| bölümlerinde çalışır.</li> | |
| <li><directive module="core">Options</directive> yönergesinin | |
| <code>FollowSymLinks</code> ve <code>SymLinksIfOwnerMatch</code> | |
| seçenekleri sadece <directive type="section" module="core" | |
| >Directory</directive> bölümlerinde veya <code>.htaccess</code> | |
| dosyalarında çalışır.</li> | |
| <li><directive module="core">Options</directive> yönergesi | |
| <directive type="section" module="core">Files</directive> ve | |
| <directive type="section" module="core">FilesMatch</directive> | |
| bölümlerinde kullanılamaz.</li> | |
| </ul> | |
| </section> | |
| <section id="merging"><title>Bölümler Nasıl Katıştırılır?</title> | |
| <p>Yapılandırma bölümleri belli bir sıra ile uygulanır. Yapılandırma | |
| yönergelerinin yorumlanışı üzerinde önemli etkilere sahip olabilmesi | |
| nedeniyle neyin ne zaman çalıştığını anlamak çok önemlidir.</p> | |
| <p>Yapılandırma bölümlerinin katıştırılma sırası şöyledir:</p> | |
| <ol> | |
| <li><directive type="section" | |
| module="core">Directory</directive> (düzenli ifadeler hariç) | |
| ve <code>.htaccess</code> aynı anda işleme sokulur | |
| (<code>.htaccess</code> ile eğer izin verilmişse <directive | |
| type="section" module="core">Directory</directive> içindeki bazı | |
| yönergeler geçersiz kılınabileceği için).</li> | |
| <li><directive type="section" module="core">DirectoryMatch</directive> | |
| (ve <code><Directory "~"></code>).</li> | |
| <li><directive type="section" module="core">Files</directive> ve | |
| <directive type="section" module="core">FilesMatch</directive> aynı anda | |
| işleme sokulur.</li> | |
| <li><directive type="section" module="core">Location</directive> | |
| ve <directive type="section" module="core">LocationMatch</directive> | |
| aynı anda işleme sokulur.</li> | |
| <li><directive type="section" module="core">If</directive> bölümleri, | |
| önceki bağlamlardan herhangi birinin içine alınmış olsalar bile. | |
| </li> | |
| </ol> | |
| <p>Bazı önemli durumlar:</p> | |
| <ul> | |
| <li><directive type="section" module="core">Directory</directive> | |
| bölümündekiler hariç, her grup, yapılandırma dosyasında bulundukları | |
| sıraya göre işleme sokulurlar. Örneğin, 4. grupta <em>/foo/bar</em> için yapılan | |
| bir istek <code><Location "/foo/bar"></code> ve <code><Location | |
| "/foo"></code> bölümleriyle de eşleşir ve bunlar yapılandırma | |
| dosyalarında bulundukları sıraya göre değerlendirilir.</li> | |
| <li>Yukarıda 1. grup olan <directive type="section" | |
| module="core">Directory</directive> bölümü en kısa dizin elemanından en uzun | |
| dizin elemanına doğru işleme sokulur. Yani, örneğin, <code><Directory | |
| "/var/web/dir"></code> bölümü <code><Directory | |
| "/var/web/dir/subdir"></code> bölümünden önce işleme sokulacaktır.</li> | |
| <li>Eğer aynı dizin için birden fazla <directive type="section" | |
| module="core">Directory</directive> bölümü varsa bunlar yapılandırma | |
| dosyasında bulundukları sıraya göre işleme sokulurlar.</li> | |
| <li><directive module="core">Include</directive> yönergeleri ile | |
| yapılandırmaya dahil edilen dosyaların içerikleri <directive | |
| module="core">Include</directive> yönergesinin bulunduğu yere konulduktan | |
| sonra işleme sokulurlar.</li> | |
| <li><directive type="section" module="core">VirtualHost</directive> | |
| bölümlerinin içindeki bölümler, sanal konak tanımı dışındaki | |
| karşılıklarından <em>sonra</em> uygulanırlar. Bu yöntemle ana sunucu | |
| yapılandırmasındaki tanımlar geçersiz kılınabilir</li> | |
| <li>İstek <module>mod_proxy</module> tarafından sunulduğu takdirde, | |
| <directive module="mod_proxy" type="section">Proxy</directive> taşıyıcısı | |
| işlem sırasında <directive module="core" type="section" | |
| >Directory</directive> taşıyıcısının yerini alır.</li> | |
| <li>katıştırma düzeni üzerindeki etkisi nedeniyle, ilgili yapılandırma | |
| yönergelerini <directive type="section" module="core">If</directive>'in | |
| içinde ve dışında karıştırırken dikkatli olunmalıdır. Doğrudan | |
| <directive type="section" module="core" >Else</directive> kullanımının | |
| yardımı olabilir.</li> | |
| <li><code>.htaccess</code> içinde <directive type="section" | |
| module="core">If</directive> kullanıldığında, üst dizindeki sarmalanmış | |
| yönergeler, alt dizinde sarmalanmamış yönergelerden <em>sonra</em> | |
| birleştirilir.</li> | |
| </ul> | |
| <note><title>Bazı Teknik Bilgiler</title> | |
| Aslında, isim dönüşüm aşamasından (<code>Aliases</code> ve | |
| <code>DocumentRoots</code>, URL'leri dosya isimlerine eşlemek için | |
| kullanılırken) hemen önce uygulanan bir | |
| <code><Location></code>/<code><LocationMatch></code> dizisi | |
| vardır. Bu dizinin sonuçları isim dönüşüm aşaması tamamlandıktan sonra | |
| tamamen elden çıkarılır. | |
| </note> | |
| <section id="relationship-module-configuration"><title>Modüllerle | |
| yapılandırma bölümleri arasındaki ilişki</title> | |
| <p>Yapılandırma bölümlerini okurken örneğin <module>mod_rewrite</module> | |
| gibi belli modüllerin yönergelerinin bu bölümlere nasıl katılacağı ve | |
| ne zaman nasıl işleneceği gibi sorular sıkça aklımızdan geçer. Bunun | |
| belli bir yanıtı yoktur ve biraz temel bilgi gerektirir. Her httpd | |
| modülü yapılandırmasını kendi yönetir ve httpd.conf içindeki | |
| yönergelerinin her biri belli bir bağlamdaki bir yapılandırmayı | |
| belirtir. httpd bir komutu okunduğu sırada çalıştırmaz.</p> | |
| <p>Çalışma anında, httpd çekirdeği geçerli isteğe hangilerinin | |
| uygulanacağını belirlemek için yukarıda açıklanan sırada tanımlı | |
| yapılandırma bölümlerini tekrar tekrar okur. Eşleşen ilk bölümün bu | |
| istek için geçerli yapılandırmayı içerdiği varsayılır. Eğer alt | |
| bölümlerden biri de eşleşmişse bu bölümlerde yönergeleri bulunan her | |
| modüle yapılandırmasını iki bölüm arasında katıştırma şansı verilir. | |
| Sonuç üçüncü bir yapılandırma olup işlem bütün yapılandırma bölümleri | |
| değerlendirilene kadar sürer.</p> | |
| <p>Yukarıdaki adımların ardından HTTP isteğiyle ilgili "asıl" işlem | |
| başlar: her modül ondan istenen görevleri gerçekleştirme şansına sahip | |
| olur. Nasıl davranacaklarını belirlemek için kendilerinin katıştırılmış | |
| son yapılandırmalarını http çekirdeğinden alabilirler.</p> | |
| <p>Sürecin tamamı bir örnekle görselleştirilebilir. Aşağıdaki örnekte | |
| belli bir HTTP başlığını ayarlamak için <module>mod_headers</module> | |
| modülünün <directive module="mod_headers">Header</directive> yönergesi | |
| kullanılmıştır. <code>/example/index.html</code> isteği için httpd | |
| <code>CustomHeaderName</code> başlığına hangi değeri atayacaktır? | |
| </p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <Directory "/"> | |
| Header set CustomHeaderName bir | |
| <FilesMatch ".*"> | |
| Header set CustomHeaderName yedi | |
| </FilesMatch> | |
| </Directory> | |
| <Directory "/example"> | |
| Header set CustomHeaderName iki | |
| </Directory> | |
| </highlight> | |
| <ul> | |
| <li><directive>Directory</directive> "/" eşleşir ve ilk yapılandırma | |
| olarak <code>CustomHeaderName</code> başlığı <code>bir</code> | |
| değeriyle oluşturulur.</li> | |
| <li><directive>Directory</directive> "/example" eşleşir ve | |
| <module>mod_headers</module> modülünün koduna göre bir katıştırma | |
| durumundan yeni değer eskiyi geçersiz kılacağından yeni bir | |
| yapılandırma ile <code>CustomHeaderName</code> başlığının değeri | |
| <code>iki</code> yapılır.</li> | |
| <li><directive>FilesMatch</directive> ".*" eşleşir ve başka bir | |
| katıştırma fırsatı doğar: <code>CustomHeaderName</code> başlığının | |
| değeri <code>yedi</code> yapılır.</li> | |
| <li>Neticede HHP isteğinin sonraki adımlarında | |
| <module>mod_headers</module> çağrılıp <code>yedi</code> değeri | |
| atanmış <code>CustomHeaderName</code> başlığını işleme sokması | |
| istenecektir. <module>mod_headers</module> normalde işini yapmak | |
| için bu yapılandırmayı kullanacaktır. Fakat bundan, bir yönergenin | |
| gerekli olmaması veya kullanımdan kaldırılması ve benzeri nedenlerle | |
| yapılandırmada iptal edilmesi gibi daha karmaşık bir eylemi bir | |
| modülün gerçekleştiremeyeceği anlamı çıkarılmamalıdır.</li> | |
| </ul> | |
| <p><directive>Directory</directive> ile aynı katıştırma sırasından dolayı | |
| bu durum .htaccess için de geçerlidir. Burada anlaşılması gereken husus, | |
| <directive>Directory</directive> ve <directive>FilesMatch</directive> | |
| gibi yapılandırma bölümlerinin <directive | |
| module="mod_headers">Header</directive> veya <directive | |
| module="mod_rewrite">RewriteRule</directive> gibi modüle özgü | |
| yönergelerle karşılaştırılmamasıdır, çünkü bunlar farklı seviyelerde | |
| işlem görür. | |
| </p> | |
| </section> | |
| <section id="merge-examples"><title>Bazı Örnekler</title> | |
| <p>Aşağıdaki yapay örnekte katıştırma sırası gösterilmiştir. Hepsinin aynı | |
| isteğe uygulandığı varsayımıyla, bu örnekteki yönergeler A > B > C | |
| > D > E sırasıyla uygulanacaktır.</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <Location "/"> | |
| E | |
| </Location> | |
| <Files "f.html"> | |
| D | |
| </Files> | |
| <VirtualHost *> | |
| <Directory "/a/b"> | |
| B | |
| </Directory> | |
| </VirtualHost> | |
| <DirectoryMatch "^.*b$"> | |
| C | |
| </DirectoryMatch> | |
| <Directory "/a/b"> | |
| A | |
| </Directory> | |
| </highlight> | |
| <p>Daha somut bir örnek olarak aşağıdakini ele alalım. | |
| <directive module="core" type="section">Directory</directive> | |
| bölümlerindeki erişim sınırlamaları ne olursa olsun <directive | |
| module="core" type="section">Location</directive> bölümü son olarak | |
| değerlendirmeye alınacak ve sunucuya sınırsız erişim verecektir. | |
| Başka bir deyişle, katıştırma sırası önemlidir, bu nedenle dikkatli | |
| olmalısınız!</p> | |
| <highlight language="config"> | |
| <Location "/"> | |
| Require all granted | |
| </Location> | |
| # Alooo! Bu <Directory> bölümünün hiçbir hükmü yok. | |
| <Directory "/"> | |
| <RequireAll> | |
| Require all granted | |
| Require not host kkadam.example.com | |
| </RequireAll> | |
| </Directory> | |
| </highlight> | |
| </section> | |
| </section> | |
| </manualpage> |